"ELOMBE ZI GALWA", par TAT'OGULA MBEYE (extrait)
IPAKILYA
Oma re ko tènd'Elombè zi Galwa mbyambye e ga lônge mène ni lombè yi lele yôdu yi Galwa.
Lombè ya g' Ewônjwenenge, yi Mpanjè y'Ôrèmbovôlô, na y'Ôrèmbowangô, yi Wombolyè, y'Eliwa z'Onangè, y'Ogèmwè, y'Ezanga na yi Ngwemyènè mori yôdu.
Mya gèndi gô l'école gô Kongwè 1879. Mya rômyô gô kambina gô Wombolyè 1890. Mya rèkigi ni Dr. Baechler ni MM J.H. Reading ni A.C. GOOD, ni Miss Bèla(Melle Isabelle a. Nassau) gô Mpôngwè, gô Nkomi, g'Eliwa z'Onange,g'Ogèmwè, g'Ezanga, Wombolyè,g'Ajumba, g'Enenga ni Mpanjè sô mbani avila gô 1881-1890.
Yeno mye re mèna pa na yom' isamu ni lombè yi lele mori; mya vakilyi gô my' agamb' amèwo g'a rèkigi myè ni Mr. Good gô lele yino yôdu,konde g'imbôra sino sôdu a rondigi pôlô gôke jirage lombè n'anèro wi Galwa awambyaga waô nt'a vegigi ndwani yaô g'alônga. G'anènjjigi yè kè catéchistes a wambigi waô isamu nte re ndwani yi Galwa, konde catéchistes s'egômbe mèzono s'a vegigi kaô anèro w'a liwô kôtiz'isamu imyèwo yi Galwa.
Gi sessions kè a wambigi anèro wi mandô isamu gô gô bele kôtiza yô mbyambye( anèro wi mandô w'egômbe mèzono wa vegigi kè kaô anèro wa myeni isamu yi Galwa mbyambye. Wa vegigi kè g'ipangina s'inagô s'imbuwe gô kèndy'isamu imyenge yi Galwa mbyambye gôre mongi yaô).
Isamu imyèwo yi re tèndô pa g'Appendice y'ezangô "A Life For Africa" zi re tèndô pa g'ômwanja w'emèno zè. Ayè a wyeni gô la mission ya gô Mpôgwè Novembre 1882,a wyeni gô dwana gô Kongwè Février 1885.
Ayè bya pa gô Mpôgwè ômpuma,a gambi yè ômyènè pelè,a zunge mèna n'isamu y'anombè.
Ayè kè a gènizi pôl^gô bele kôtiza twa pa Ngwemyènè yôdu,yi re ngwè mô. Gô ntina mèyono a rondigi yè gô jirage lombè n'anèro wi Ngwemyènè yôdu,j'ajènana na waô.
Ntyugu mori ayè pila pa gô jira n'anèro ,a wulinyi yè myè inè,e pikilya inè,antô awèwo w'a yômbôgô avila g'anongw'amènè,gambènè gô dingily'ômwantô w'a vil'inongw'inyènè n'awani wè,gèmbènè awana wi kôkô n'ina nyi ngwè,e pikilya inè awana wa rekadyè.
Ndô anèro mèwono wa wulyi nè nyawè, antô wa yômbôgô kaô gô re waô na waô, konde wa vegigi kaô nwagaga n'anongw'amori, wi re pegege na waô evanda zi jômbana na waô.
A rô bulyi yè inè, sambô anwè Ngwemyènè yôdu nwe re ngwè mô.
Avila g'egômbe mèzono mya vikili nè, e re mbya kè gô gô tèndô mw'ezangô g'ômwanja wi ndwani yi Galwa , konde anèro wi jônginy' isamu mbyambye wi be mana. ...
Extrait fourni par monsieur P. B. WORA
Professeur de Philosophie à Paris
